อาหารสายยาง ของผู้ป่วยติดเตียง !การดูแลผู้ป่วยติดเตียงที่ให้อาหารทางสายยาง ต้องเน้นที่การ "ฟื้นฟูร่างกาย" และ "ป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการนอนนานๆ" เป็นหลักครับ เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้ไม่ได้เคลื่อนไหว ระบบเผาผลาญและระบบขับถ่ายจะทำงานช้าลงมาก
นี่คือแนวทางการจัดการอาหารที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยติดเตียงครับ:
1. 3 สารอาหารหัวใจสำคัญสำหรับผู้ป่วยติดเตียง
โปรตีนคุณภาพสูง (High Quality Protein): * ทำไมต้องเน้น: เพื่อป้องกัน "กล้ามเนื้อลีบ" และ "แผลกดทับ" ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของผู้ป่วยติดเตียง
แหล่งอาหาร: ไข่ขาว (ดีที่สุด), เนื้อปลาขาว, หรืออกไก่ปั่นละเอียด
ใยอาหาร (Fiber):
ทำไมต้องเน้น: ผู้ป่วยติดเตียงลำไส้เคลื่อนตัวช้า มักมีปัญหา "ท้องผูกเรื้อรัง" จนแน่นท้องและกินอาหารไม่ได้
แหล่งอาหาร: ผักกาดขาว แครอท หรือกล้วยน้ำว้า (ต้องปั่นและกรองให้ละเอียดมาก)
น้ำดื่ม (Hydration):
ทำไมต้องเน้น: เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ ปัสสาวะติดเชื้อ และช่วยให้การขับถ่ายง่ายขึ้น
2. สูตรอาหารปั่นแนะนำสำหรับผู้ป่วยติดเตียง (1,000 ml)
สูตรนี้เน้นความสมดุลและการย่อยที่ง่ายครับ:
วัตถุดิบ ปริมาณ ประโยชน์
ไข่ขาวต้มสุก 6 - 8 ฟอง สร้างกล้ามเนื้อและซ่อมแซมผิวหนัง
เนื้ออกไก่หรือปลา 100 กรัม เพิ่มโปรตีนให้ถึงเกณฑ์
ข้าวสวย / ฟักทอง 200 - 250 กรัม พลังงานที่พอเหมาะ ไม่ทำให้ตัวบวมเกินไป
ผักกาดขาว / ตำลึง 100 - 150 กรัม เพิ่มกากใย ป้องกันท้องผูก
น้ำมันรำข้าว 2 ช้อนโต๊ะ ไขมันดี ดีต่อระบบหลอดเลือด
น้ำต้มสุก เติมจนครบ 1,000 ml ปรับความหนืดให้ไหลผ่านสายง่าย
3. ข้อควรระวังพิเศษ: "ภาวะบวมน้ำ" และ "การสำลัก"
ระวังโซเดียม: ผู้ป่วยติดเตียงที่ไตเริ่มทำงานช้าลง ไม่ควรเติมเกลือหรือซีอิ๊วเยอะ เพราะจะทำให้ "ตัวบวม" และหัวใจทำงานหนัก
การสำลัก (Silent Aspiration): ผู้ป่วยติดเตียงบางท่านอาจสำลักโดยไม่มีอาการไอ (สำลักเงียบ) ต้องยกหัวสูง 30-45 องศา ทุกครั้งที่ให้อาหาร และค้างไว้ 1 ชม. เสมอ
เช็กอาหารค้าง: หากดูดเช็กแล้วเจออาหารเก่าเหลือเกิน 100-150 ml แสดงว่าลำไส้หยุดนิ่ง ให้รีบนวดท้องเบาๆ และเลื่อนมื้ออาหารออกไปก่อน
4. ทางเลือก: อาหารทางการแพทย์สูตรสำเร็จ
หากผู้ดูแลไม่สะดวกปั่นเอง หรือผู้ป่วยเริ่มมีแผลกดทับ แนะนำสูตรสำเร็จรูปกลุ่มนี้ครับ:
สูตรเพิ่มใยอาหาร: เช่น Jevity หรือ Isocal Fiber (ช่วยเรื่องขับถ่ายได้ดีมาก)
สูตรโปรตีนสูง/แผลกดทับ: เช่น Neo-Mune หรือ Ensure (ชงเข้มข้นขึ้นตามคำแนะนำแพทย์)
💡 เกร็ด
สำหรับผู้ป่วยติดเตียง การ "นวดท้อง" ตามเข็มนาฬิกาเบาๆ หลังให้อาหารไปแล้ว 1 ชม. จะช่วยกระตุ้นลำไส้ให้ทำงานดีขึ้น ลดปัญหาท้องอืดและท้องผูกได้เป็นอย่างดีครับ
